Finans, Muhasebe, Vergi...
Yönetim ve Organizasyon

Şirketin Geleceği İçin Stratejik Düşünebilmek

Bir şirketin performansı söz konusu olduğunda, stratejik düşünmenin önemi bir hayli fazla. Aslında kimileri şirketlere, çekirdek rekabet gücünü artırmaları için yöneticilerinin stratejik düşünme yete­neklerini geliştirmelerini salık veriyor. Ancak organizasyonlar bu alanda ne kadar başarılı olmak zorunda? Bu konuda geçmişte yapılmış araştırma sayısı oldukça sınırlı ve genellikle de bireysel eğitim yöntemlerine, tecrübelerine veya planlama sü­reçlerine odaklanılıyor. Bu nedenle bu araştırmada, bireyle­rin nasıl stratejik düşünebilme uzmanlığı kazanabilecekleri sorusu üzerinde kapsamlı bir bakış açısıyla duruldu. Örneğin hangi türden iş deneyimleri, diğer deneyimlerden daha önemli ve belirgin bir tarih sırası izlemek zorunda mı? Bu ve benzeri sorulara yanıt bulmak için kendi endüstri­lerinde en üst seviyede stratejik düşünenler olarak kabul edi­len yöneticileri tanımlayan bir araştırma yaptım. Bu çalışma dahilinde, belirttiğim bu yöneticilerin ayırt edici yetenekleri­ne katkıda bulunan deneyimlerinin (eğitimsel, işle ilgili ve di­ğer) tamamını inceledim. Araştırmada ayrıca yöneticilerin stratejik düşünme uzmanlıklarını (en az 10 yıllık bir birikim sonucu olan) hangi yollardan kazandıkları da soruşturuldu.

Elde ettiğimiz veriler ışığında, stratejik düşünmenin 10 farklı deneyim türünden kaynaklandığını gördük. Mesela bunların arasında organizasyonun hayatta kalmasını tehdit eden unsurlarla savaşmak veya kayda değer bir büyüme atılı­mına önayak olmak sayılabilir. Dahası, yöneticilerin stratejik düşünmedeki uzmanlıklarını kazanmalarında, üç geliştirici tavır ve tutumdan birini benimsemelerinin önemli bir rol oy­nadığını gördük. Bu bulgular, hem stratejik düşünmenin öğ­renildiği sürecin sırlarını çözmemizde yardımcı oldu, hem de strateji uygulamaları ye iş geliştirme süreçleri üzerinde daha kapsamlı düşünmemizi sağladı.

Stratejik Düşünmenin Tanımı
Öncelikle "stratejik düşünme" tam olarak ne anlama gelir? Her ne kadar bu konuyla ilgili sayısız iddialı kitap ve makale ya­zılmış olsa da, bu yayınlarda genellikle stratejik planlama ile stratejik işletmecilik alanlarına yoğunlaşılıyor. İşletmecilik gu­rusu Henry Mintzberg’e göre "Uygulayıcıların ve teorisyenle­rin çoğu, en azından kendi çalışmalarında, stratejik planlama, stratejik düşünme ve strateji oluşturma kavramlarının hepsini aynı anlamda kullanma yanılgısına düşmüşlerdir". Herhangi bir kafa karışıklığına meydan vermemek için ben kendi çalış­mamda aşağıdaki tanımı kullanmayı uygun gördüm.

Stratejik düşünme; amacı rekabete dayalı bu oyunun kurallarını tekrar­dan yazabilmek ve günümüz koşullarından tamamen farklı po­tansiyel gelecek senaryolarını gözler önüne serebilmek için ha­yal gücü kuvvetli, yeni stratejiler keşfetmek olan özgün bir işlet­mecilik aktivitesi. Dahası, stratejik düşünme, kavramsal, sistemdi araştırmamda, algılama fonksiyonlarının seviyesini ölç­mek yerine, stratejik düşünme uzmanlığının gelişimine’ kat­kıda bulunan deneyimleri tanımlamaya çalıştım. Hal böyle olunca da yaradılışdan mı, yoksa geliştirilebilir mi tartışma­sı bu çalışma kapsamında yer almıyor.

İlginçtir ki, araştırmama katılan gönüllülerin pek çoğu da bu yaradılıştan geliştirilebilir tartışmasındaki spektrum­da ortalarda bir yerlerde görüş bildirdiler. Ancak, en güçlü yaradılış taraftarlarının bile bir insanın stratejik düşünme yeteneğinin geliştirilmesinde yaşanılan tecrübelerin oldukça önemli rol oynadığını kabullendiklerini not etmeliyiz. Ve katılımcıların yine büyük bir çoğunluğu, ’mayası’ olmayan bir insanın, stratejik düşünmeyi öğrenmesinin çok daha zor olacağını ama imkânsız da olmadığını belirttiler.

Kaynak: Ekonomist Dergisi
 

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir